Siedzibą Oddziału jest dawny Zamek Królewski w Poznaniu. Wzniesiony został w roku 1249, początkowo jako wieża mieszkalna księcia poznańskiego Przemysła I. Rozbudowany przez Przemysła II ok. 1294 - 1331 jako palatium, ukończone przez Kazimierza Wielkiego, który przed wstąpieniem na tron był w Poznaniu namiestnikiem. Zamek wiele razy gościł Władysława Jagiełłę i Kazimierza Jagiellończyka, którzy urządzali tu także dworskie uroczystości.

Od XIV wieku zamek był także siedzibą namiestnika królewskiego - starosty generalnego Wielkopolski. Od XVI wieku mieścił się w nim również "gród" - kancelaria grodzka, takiż sąd i archiwum gromadzące dokumentację obrotu ziemią przez miejscową szlachtę, pośmiertne inwentarze szlacheckie, uchwały i protestacje zjazdów i sejmików.

W zaborze pruskim była to siedziba wyższego sądu apelacyjnego, a w 1869 umieszczono w nim także Archiwum Państwowe, które miało tu swą siedzibę do 1945 r.

W 1885 roku powstało niemieckie Towarzystwo Historyczne, które gromadziło swe zbiory w Zamku - stały się one podstawą utworzenia w Poznaniu, w 1894 roku muzeum krajowego (od 1902 Kaiser-Friedrichmuseum).

Po wojennych zniszczeniach podniesiony z ruin tylko częściowo. W 1965 roku otwarto Oddział Muzeum Narodowego Muzeum Rzemiosł Artystycznych, w 1991 roku w związku z poszerzeniem profilu zbierania i zmiany ekspozycji, przemianowane na Muzeum Sztuk Użytkowych.

Jest to budowla piętrowa, trzytraktowa i pięcioosiowa, podpiwniczona. Stała ekspozycja muzealna znajduje się w sześciu salach parteru i pierwszego piętra, a w piwnicy znajdują się dwie sale wystaw zmiennych. Eksponaty wystawione są w układzie chronologicznym, od średniowiecza do współczesności.